STANDARDY LECZENIA DIETETYCZNEGO OTYŁOŚCI PROSTEJ U OSÓB DOROSŁYCH - STANOWISKO PTD 2015

Polskie Towarzystwo Dietetyki zapoczątkowało publikację standardów leczenia dietetycznego różnych schorzeń, jako odpowiedź na liczne prośby płynące ze środowiska dietetyków, wskazujące na brak tego rodzaju materiałów.

W 2015 roku wydajemy standardy dotyczące leczenia dietetycznego otyłości prostej u osób dorosłych. Otyłość jest chorobą o złożonej etiologii, a wśród czynników przyczyniających się do rozwoju tego schorzenia, obok predyspozycji genetycznych, za najważniejsze uznaje się czynniki środowiskowe oraz behawioralne. Zapobieganie i leczenie otyłości stało się priorytetem działania wielu instytucji na całym świecie i jednocześnie największym wyzwaniem XXI wieku. Dietetycy należą do grupy zawodowej, która w znaczący sposób może przyczynić się do zahamowania epidemii otyłości w różnych grupach populacyjnych.

Prezentowane standardy zostały opracowane na podstawie krytycznej analizy najnowszych danych wynikających z medycyny opartej na dowodach (evidence-based medicine) oraz praktyki dietetycznej (evidence-based dietetics practice).

Proponujemy interdyscyplinarne podejście do leczenia otyłości, skoncentrowane wokół pacjenta, w którym dietetyk odpowiedzialny jest za planowanie i monitorowanie leczenia dietetycznego. Zaproponowany algorytm leczenia dietetycznego pozwala na wybór odpowiedniej strategii leczenia. Nie daje jednak gotowego rozwiązania odpowiadającego potrzebom i oczekiwaniom pacjenta. Istotnym elementem powodzenia dietoterapii jest ustalenie zindywidualizowanego postępowania, opartego na kompetencjach i doświadczeniu zawodowym dietetyka oraz komunikacji z pacjentem.

Należy podkreślić, iż nie ma jednej, optymalnej dla wszystkich dorosłych z nadwagą lub otyłością diety, prowadzącej do skutecznej redukcji masy ciała. W każdym przypadku decyzję należy podejmować wspólnie z pacjentem, mając na uwadze jego dobro i bezpieczeństwo oraz Kodeks Etyki Zawodowej.

W imieniu Zespołu

dr inż. Danuta Gajewska

Prezes Polskiego Towarzystwa Dietetyki

Standardy leczenia dietetycznego otyłości prostej u osób dorosłych - Stanowisko PTD 2015

S. 1. Wszystkie osoby dorosłe z rozpoznaną nadmierną masą ciała powinny być objęte leczeniem dostosowanym do indywidualnych potrzeb pacjenta. Pacjenci ze wskaźnikiem masy ciała BMI w przedziale 25-30 kg/m2 (bez dodatkowych czynników ryzyka) mogą być skutecznie i bezpiecznie leczeni terapią behawioralną.

S. 2. U wszystkich osób dorosłych z rozpoznaną otyłością I, II lub III stopnia i dodatkowymi czynnikami ryzyka, strategie leczenia otyłości powinien opracować zespół terapeutyczny. 

S. 3. U wszystkich dorosłych pacjentów powinna być dokonana ocena prawidłowości masy ciała na podstawie klasyfikacji BMI oraz obwodu pasa. Dane antropometryczne niezbędne do rozpoznania nadmiernej masy ciała powinny pochodzić z pomiarów wykonanych według standardowych procedur.

S. 4. Do pomiaru składu ciała pacjenta należy stosować metodę impedancji bioelektrycznej (BIA, Bioelectrical Impedance Analysis). Zaleca się stosowanie aparatów z systemem cztero-lub ośmioelektrodowym.

S. 5. U wszystkich pacjentów z nadmierną masą ciała należy przeprowadzić szczegółowy wywiad obejmujący (ale nie ograniczony wyłącznie do) informacje dotyczące czynników socjo-demograficznych, stanu zdrowia, historii żywienia i aktywności fizycznej.

S. 6. Przed rozpoczęciem leczenia dietetycznego nadwagi/otyłości, dietetyk (lub inny członek zespołu terapeutycznego) powinien dokonać oceny gotowości pacjenta do wprowadzenia zmian dotyczących stylu życia. 

S. 7. U osób dorosłych z nadmierną masą ciała należy ustalić indywidualne i realistyczne cele leczenia.

S. 8. Jako złoty standard przy ustaleniu indywidualnego zapotrzebowania na energię osób dorosłych z nadmierną masą ciała, powinien być stosowny pomiar spoczynkowej przemiany materii (Resting Metabolic Rate, RMR) metodą kalorymetrii pośredniej. 

S. 9. Empiryczne wyliczenie spoczynkowej przemiany materii u osób dorosłych z nadmierną masą ciała powinno być dokonane na podstawie wzoru Mifflina-St. Jeora.

S. 10. W leczeniu dietetycznym otyłości, osobom dorosłym należy rekomendować diety o obniżonej kaloryczności w odniesieniu do indywidualnie ustalonego zapotrzebowania. Dzienny deficyt kaloryczny powinien wynosić od 500 do 800 kcal.

S. 11. U osób, u których nie udaje się uzyskać redukcji masy ciała za pomocą terapii behawioralnej należy rozważyć zastosowanie leczenia farmakologicznego, a w szczególnych przypadkach leczenia chirurgicznego. Jednak nawet wtedy niezbędne jest odpowiednie postępowanie dietetyczne i dostosowana do możliwości pacjenta aktywność fizyczna. 

S. 12. Osobom z nadmierną masą ciała dietetyk może zalecać diety niskoenergetyczne o różnych proporcjach makroskładników pokarmowych, dostosowane do indywidualnych potrzeb i preferencji pacjenta.

S. 13. Dieta redukcyjna powinna pokrywać zapotrzebowanie na składniki mineralne i witaminy zgodnie z obowiązującymi normami żywieniowymi.

S. 14. Większość osób dorosłych z nadmierną masą ciała nie wymaga suplementacji diety redukcyjnej witaminami i składnikami mineralnymi. Wyjątek stanowi witamina D.

S. 15. Stosowanie suplementów diety wspomagających redukcję masy ciała u osób dorosłych z nadmierną masą ciała nie jest rutynowo zalecane.

S. 16. W uzasadnionych przypadkach dietetyk może rozważyć włączenie suplementu diety w proces leczenia dietetycznego, bazując na wynikach badań naukowych potwierdzających bezpieczeństwo i skuteczność jego działania.

S. 17. Zalecanie obniżenia kaloryczności racji pokarmowej poprzez wprowadzenie do diety substancji intensywnie słodzących i produktów z ich dodatkiem, nie może być jedynym elementem leczenia dietetycznego osób z nadmierną masą ciała, a jedynie elementem behawioralnego programu odchudzania.

S. 18. Wszystkie osoby z nadmierną masą ciała należy zachęcać do regularnych ćwiczeń fizycznych.

S. 19. Wiek podeszły pacjenta nie stanowi przeszkody do prowadzenia dietoterapii otyłości.

S. 20. Strategia leczenia dietetycznego pacjentów z otyłością powinna obejmować przynajmniej 12 wizyt (indywidualnych lub grupowych) w ciągu pierwszych 6 miesięcy terapii.

S. 21. Monitorowanie przebiegu leczenia osób dorosłych z nadmierną masą ciała powinno obejmować ocenę wartości odżywczej diety.

S. 22. Osoby dorosłe z nadmierną masą ciała powinny otrzymać materiały edukacyjne dotyczące wdrożonej dietoterapii. Forma materiałów powinna być dostosowana do oczekiwań pacjenta.

S. 23. U osób, u których nie udaje się uzyskać redukcji masy ciała za pomocą diety i aktywności fizycznej, należy rozważyć zastosowanie leczenia farmakologicznego, a w szczególnych przypadkach leczenia chirurgicznego. Jednak nawet wtedy niezbędne jest odpowiednie postępowanie dietetyczne i zwiększona aktywność fizyczna.

S. 24. Redukcja masy ciała przynosi otyłym pacjentom liczne udokumentowane korzyści zarówno fizyczne, metaboliczne, endokrynologiczne, jak i psychologiczne.

S. 25. Profilaktyka i skuteczne leczenie nadmiernej masy ciała u osób dorosłych wymaga współpracy specjalistów z różnych dziedzin w ramach interdyscyplinarnego zespołu terapeutycznego.

Pełną wersję Standardów pobierz tutaj: POBIERZ


Źródło: Zespół ds. leczenia otyłości u osób dorosłych Polskiego Towarzystwa Dietetyki: Gajewska D, Myszkowska-Ryciak J, Lange E, Gudej S, Pałkowska-Goździk E, Bronkowska M, Piekło B, Łuszczki E, Kret M, Białek-Dratwa A, Pachocka L, Sobczak-Czynsz A. Standardy leczenia dietetycznego otyłości prostej u osób dorosłych. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Dietetyki 2015. Dietetyka 2015 vol.8, Wyd. Spec.

 

 

PODOBNE ARTYKUŁY

Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii

BŁONNIK POKARMOWY W PROFILAKTYCE I DIETOTERAPII Konferencja Naukowo-Szkoleniowa „Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii”, odbyła się w Warszawie dnia 19 ...
Czytaj Dalej

Standardy postępowania dietetycznego w kardiologii – stanowisko PTD 2016

STANDARDY POSTĘPOWANIA DIETETYCZNEGO W KARDIOLOGII - STANOWISKO PTD 2016 Choroby układu sercowo-naczyniowego (ang. Cardiovascular Disease, CVD),  stanowią główną przyczynę zgonów, ...
Czytaj Dalej

Standardy leczenia dietetycznego otyłości prostej u osób dorosłych – Stanowisko PTD 2015

STANDARDY LECZENIA DIETETYCZNEGO OTYŁOŚCI PROSTEJ U OSÓB DOROSŁYCH - STANOWISKO PTD 2015 Polskie Towarzystwo Dietetyki zapoczątkowało publikację standardów leczenia dietetycznego ...
Czytaj Dalej

Kodeks etyki zawodowej dietetyka

KODEKS ETYKI ZAWODOWEJ DIETETYKA „Kodeks etyki zawodowej dietetyka Rzeczypospolitej Polskiej” został uchwalony przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Towarzystwa Dietetyki 20 ...
Czytaj Dalej

DIETETYK – profesjonalny doradca

DIETETYK - PROFESJONALNY DORADCA Dietetyk jest wykwalifikowanym specjalistą ochrony zdrowia, który posiada szeroką wiedzę w zakresie żywienia człowieka zdrowego i chorego. Poprzez ...
Czytaj Dalej

Czy jedzenie śniadań może pomagać w nauce?

CZY JEDZENIE ŚNIADAŃ MOŻE POMAGAĆ W NAUCE? Śniadanie jako pierwszy, i za wielu dietetyków uważany jako najważniejszy posiłek w ciągu dnia, dostarcza energii ...
Czytaj Dalej

Witamina B12

WITAMINA B12 Witamina B12 znana jest również pod nazwą kobalamina. Zaliczana jest do witamin z grupy B, które są rozpuszczalne w wodzie ...
Czytaj Dalej

Dieta cud, czyli marzenie każdej kobiety

DIETA CUD, CZYLI MARZENIE KAŻDEJ KOBIETY Media co jakiś czas przedstawiają nowe metody na zrzucenie zbędnych kilogramów bez wysiłku. “Jesz ...
Czytaj Dalej

Czy można jeść po godzinie 18?

CZY MOŻNA JEŚĆ PO GODZINIE 18? Mówi się „śniadanie zjedz sam, obiadem podziel się z przyjacielem, a kolację oddaj wrogowi” oraz „śniadanie ...
Czytaj Dalej

Czy ziemniaki tuczą?

CZY ZIEMNIAKI TUCZĄ? Z punktu widzenia żywieniowca, ziemniaki nie są zaliczane do grupy warzyw. Wynika to z faktu, że bogate są ...
Czytaj Dalej

Nadmiar soli w diecie

NADMIAR SOLI W DIECIE Sól, a w zasadzie sód potrzebny jest człowiekowi m.in. do utrzymania odpowiedniego ciśnienia krwi. W dużym uproszczeniu: ...
Czytaj Dalej

Jak wygrać z monotonią w diecie?

JAK WYGRAĆ Z MONOTONIĄ W DIECIE? Każdy miewa czasem problem z pomysłem na obiad lub śniadanie. Codziennie powtarzające się kanapki z żółtym ...
Czytaj Dalej