Nadmiar soli w diecie

NADMIAR SOLI W DIECIE

Sól, a w zasadzie sód potrzebny jest człowiekowi m.in. do utrzymania odpowiedniego ciśnienia krwi. W dużym uproszczeniu: sód podnosi ciśnienie krwi, a potas je obniża. Statystyczny Polak zjada ok. 2-3 razy więcej soli niż jest to zalecane. A ile powinien spożywać? Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca spożywanie do 5 g soli dziennie, czyli 1 płaską łyżeczkę. Jest to ilość soli, pochodząca zarówno z produktów świeżych, przetworzonych, przyprawiania potraw oraz dosalania na talerzu.

Producenci na etykietach nie zawsze podają ilość soli w produkcie, ale za to informują o zawartości w nim sodu. Aby łatwo przeliczać sól na sód i odwrotnie, warto zapamiętać że 1 g sodu odpowiada 2,5 g soli.

Sól to nie tylko ta biała substancja, którą przyprawiamy potrawy. Sól/sód znajduje się w dużych ilościach także w wielu przetworzonych produktach tj. wędlinach, serach, wędzonych rybach, czy też warzywach konserwowych. Okazuje się jednak, że aż 60% dziennego spożycia soli pochodzi z dosalania przy stole. Warto również podkreślić, że jednym z głównych źródeł soli w diecie Polaków jest pieczywo.

Sięgając po solniczkę, warto zastanowić się czy zamiast soli nie zastosować innych przypraw, które urozmaicą smak potrawy np. świeżej bazylii, pietruszki, koperku czy oregano.

Oczywistym jest fakt, że osoby lubiące słone potrawy z dnia na dzień nie zrezygnują z dosalania. Ale małymi krokami - jest to do zrobienia! Nasze kubki smakowe szybko zaadoptują się do tolerowania mniej słonych dań. Proces ten trwa około 2-3 tygodni. Warto podjąć to wyzwanie dla zdrowia.

PODOBNE ARTYKUŁY

Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii

BŁONNIK POKARMOWY W PROFILAKTYCE I DIETOTERAPII Konferencja Naukowo-Szkoleniowa „Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii”, odbyła się w Warszawie dnia 19 ...
Czytaj Dalej

Standardy postępowania dietetycznego w kardiologii – stanowisko PTD 2016

STANDARDY POSTĘPOWANIA DIETETYCZNEGO W KARDIOLOGII - STANOWISKO PTD 2016 Choroby układu sercowo-naczyniowego (ang. Cardiovascular Disease, CVD),  stanowią główną przyczynę zgonów, ...
Czytaj Dalej

Standardy leczenia dietetycznego otyłości prostej u osób dorosłych – Stanowisko PTD 2015

STANDARDY LECZENIA DIETETYCZNEGO OTYŁOŚCI PROSTEJ U OSÓB DOROSŁYCH - STANOWISKO PTD 2015 Polskie Towarzystwo Dietetyki zapoczątkowało publikację standardów leczenia dietetycznego ...
Czytaj Dalej

Kodeks etyki zawodowej dietetyka

KODEKS ETYKI ZAWODOWEJ DIETETYKA „Kodeks etyki zawodowej dietetyka Rzeczypospolitej Polskiej” został uchwalony przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Towarzystwa Dietetyki 20 ...
Czytaj Dalej

DIETETYK – profesjonalny doradca

DIETETYK - PROFESJONALNY DORADCA Dietetyk jest wykwalifikowanym specjalistą ochrony zdrowia, który posiada szeroką wiedzę w zakresie żywienia człowieka zdrowego i chorego. Poprzez ...
Czytaj Dalej

Czy jedzenie śniadań może pomagać w nauce?

CZY JEDZENIE ŚNIADAŃ MOŻE POMAGAĆ W NAUCE? Śniadanie jako pierwszy, i za wielu dietetyków uważany jako najważniejszy posiłek w ciągu dnia, dostarcza energii ...
Czytaj Dalej

Witamina B12

WITAMINA B12 Witamina B12 znana jest również pod nazwą kobalamina. Zaliczana jest do witamin z grupy B, które są rozpuszczalne w wodzie ...
Czytaj Dalej

Dieta cud, czyli marzenie każdej kobiety

DIETA CUD, CZYLI MARZENIE KAŻDEJ KOBIETY Media co jakiś czas przedstawiają nowe metody na zrzucenie zbędnych kilogramów bez wysiłku. “Jesz ...
Czytaj Dalej

Czy można jeść po godzinie 18?

CZY MOŻNA JEŚĆ PO GODZINIE 18? Mówi się „śniadanie zjedz sam, obiadem podziel się z przyjacielem, a kolację oddaj wrogowi” oraz „śniadanie ...
Czytaj Dalej

Czy ziemniaki tuczą?

CZY ZIEMNIAKI TUCZĄ? Z punktu widzenia żywieniowca, ziemniaki nie są zaliczane do grupy warzyw. Wynika to z faktu, że bogate są ...
Czytaj Dalej

Nadmiar soli w diecie

NADMIAR SOLI W DIECIE Sól, a w zasadzie sód potrzebny jest człowiekowi m.in. do utrzymania odpowiedniego ciśnienia krwi. W dużym uproszczeniu: ...
Czytaj Dalej

Jak wygrać z monotonią w diecie?

JAK WYGRAĆ Z MONOTONIĄ W DIECIE? Każdy miewa czasem problem z pomysłem na obiad lub śniadanie. Codziennie powtarzające się kanapki z żółtym ...
Czytaj Dalej

Jak wygrać z monotonią w diecie?

JAK WYGRAĆ Z MONOTONIĄ W DIECIE?

Każdy miewa czasem problem z pomysłem na obiad lub śniadanie. Codziennie powtarzające się kanapki z żółtym serem lub wędliną, oraz tradycyjny kotlet schabowy to główny repertuar dań wielu Polaków. Niestety taki ograniczony jadłospis może spowodować występowanie zarówno wielu niedoborów, jak i nadmiarów składników pokarmowych, a w konsekwencji zwiększać ryzyko wielu chorób cywilizacyjnych. Dlaczego więc, tak wiele osób decyduje się na tak monotonną dietę? Najprawdopodobniej spowodowane jest to przyzwyczajeniami wyniesionymi z domu oraz ciągłym brakiem czasu.
Spróbujmy zatem znaleźć kilka praktycznych rozwiązań, aby w szybki sposób urozmaicić nasze menu.

  • Planuj swój jadłospis z wyprzedzeniem. Umożliwi Ci to kupno niezbędnych produktów i przyrządzenie różnorodnych dań.
  • Pamiętaj, że prawidłowo zbilansowana dieta przyniesie Ci wiele korzyści, zarówno teraz jak i w przyszłości. W związku z tym konieczne jest wygospodarowanie odpowiedniej ilości czasu na gotowanie.
  • Rozmawiaj ze znajomymi. Nasi bliscy są skarbnicą wielu smacznych i przede wszystkim sprawdzonych przepisów.
  • Zaryzykuj. To, że nie znasz jakiegoś produktu lub fakt, że nigdy go nie jadłeś nie znaczy, że nie będzie Ci smakował.
  • Nie odcinaj się od potraw lub produktów, których nie lubiłeś będąc dzieckiem. To, że coś wydawało Ci się niesmaczne w dzieciństwie, teraz może okazać się bardzo smaczne.
  • Nie bój się wyzwań. Niektóre przepisy brzmią bardzo skomplikowanie. W rzeczywistości okazują się bardzo proste i nie wymagają nadmiernego zaangażowania.
  • Pamiętaj, że pierwszy raz jest najtrudniejszy. Gdy dojdziesz do wprawy, przygotowanie nawet najtrudniejszej potrawy nie będzie stanowiło dla Ciebie wyzwania.
  • Wypróbuj nowe przyprawy. Niektóre produkty w naturalnej formie wydają się mieć dosyć neutralny, czasem nawet mdły smak. Dzięki bogactwu ziół możemy odkryć ich prawdziwą głębię.
  • Inspiruj się kuchniami z całego świata. Dobrym pomysłem jest wprowadzenie do naszego menu tematycznych weekendów. Polegają one na spożywaniu przez dwa dni w tygodniu tradycyjnych dań różnych kuchni, np. włoskiej, tajskiej lub hiszpańskiej. Weekendy są w tym wypadku najlepszym rozwiązaniem, gdyż mamy wtedy najwięcej wolnego czasu.

PODOBNE ARTYKUŁY

Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii

BŁONNIK POKARMOWY W PROFILAKTYCE I DIETOTERAPII Konferencja Naukowo-Szkoleniowa „Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii”, odbyła się w Warszawie dnia 19 ...
Czytaj Dalej

Standardy postępowania dietetycznego w kardiologii – stanowisko PTD 2016

STANDARDY POSTĘPOWANIA DIETETYCZNEGO W KARDIOLOGII - STANOWISKO PTD 2016 Choroby układu sercowo-naczyniowego (ang. Cardiovascular Disease, CVD),  stanowią główną przyczynę zgonów, ...
Czytaj Dalej

Standardy leczenia dietetycznego otyłości prostej u osób dorosłych – Stanowisko PTD 2015

STANDARDY LECZENIA DIETETYCZNEGO OTYŁOŚCI PROSTEJ U OSÓB DOROSŁYCH - STANOWISKO PTD 2015 Polskie Towarzystwo Dietetyki zapoczątkowało publikację standardów leczenia dietetycznego ...
Czytaj Dalej

Kodeks etyki zawodowej dietetyka

KODEKS ETYKI ZAWODOWEJ DIETETYKA „Kodeks etyki zawodowej dietetyka Rzeczypospolitej Polskiej” został uchwalony przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Towarzystwa Dietetyki 20 ...
Czytaj Dalej

DIETETYK – profesjonalny doradca

DIETETYK - PROFESJONALNY DORADCA Dietetyk jest wykwalifikowanym specjalistą ochrony zdrowia, który posiada szeroką wiedzę w zakresie żywienia człowieka zdrowego i chorego. Poprzez ...
Czytaj Dalej

Czy jedzenie śniadań może pomagać w nauce?

CZY JEDZENIE ŚNIADAŃ MOŻE POMAGAĆ W NAUCE? Śniadanie jako pierwszy, i za wielu dietetyków uważany jako najważniejszy posiłek w ciągu dnia, dostarcza energii ...
Czytaj Dalej

Witamina B12

WITAMINA B12 Witamina B12 znana jest również pod nazwą kobalamina. Zaliczana jest do witamin z grupy B, które są rozpuszczalne w wodzie ...
Czytaj Dalej

Dieta cud, czyli marzenie każdej kobiety

DIETA CUD, CZYLI MARZENIE KAŻDEJ KOBIETY Media co jakiś czas przedstawiają nowe metody na zrzucenie zbędnych kilogramów bez wysiłku. “Jesz ...
Czytaj Dalej

Czy można jeść po godzinie 18?

CZY MOŻNA JEŚĆ PO GODZINIE 18? Mówi się „śniadanie zjedz sam, obiadem podziel się z przyjacielem, a kolację oddaj wrogowi” oraz „śniadanie ...
Czytaj Dalej

Czy ziemniaki tuczą?

CZY ZIEMNIAKI TUCZĄ? Z punktu widzenia żywieniowca, ziemniaki nie są zaliczane do grupy warzyw. Wynika to z faktu, że bogate są ...
Czytaj Dalej

Nadmiar soli w diecie

NADMIAR SOLI W DIECIE Sól, a w zasadzie sód potrzebny jest człowiekowi m.in. do utrzymania odpowiedniego ciśnienia krwi. W dużym uproszczeniu: ...
Czytaj Dalej

Jak wygrać z monotonią w diecie?

JAK WYGRAĆ Z MONOTONIĄ W DIECIE? Każdy miewa czasem problem z pomysłem na obiad lub śniadanie. Codziennie powtarzające się kanapki z żółtym ...
Czytaj Dalej

Akrylamid – jak go unikać?

AKRYLAMID - JAK GO UNIKAĆ?

Akrylamid to związek chemiczny, który występuje głównie w żywności bogatej w skrobię, poddanej obróbce termicznej, takiej jak pieczenie, smażenie czy grillowanie. Powstaje na skutek reakcji pomiędzy cukrami redukującymi, a asparaginą w temperaturze powyżej 120 stopni C. Największą zawartość akrylamidu w produktach spożywczych stwierdza się w chipsach ziemniaczanych, kawie i frytkach.

Akrylamid to związek, którego spożycie jest prawdopodobnie powiązane z działaniem rakotwórczym, dlatego należy ograniczać jego powstawanie w żywności. Producenci żywności mogą kontrolować i starać się zmniejszyć poziom akrylamidu w produktach, jednak działania te mają charakter dobrowolny. Warto podkreślić, że powstawaniu tego związku można także zapobiegać podczas przyrządzania potraw w domu. 

Zalecenia amerykańskiej Agencja Żywności i Leków (FDA) zawierają informacje dotyczące przechowywania i obróbki żywności:

 - Ziemniaki należy przechowywać najlepiej w ciemnym, chłodnym miejscu, ale nie w lodówce, gdyż może to prowadzić do zwiększonego powstawania akrylamidu podczas obróbki.

- Przed smażeniem lub pieczeniem kawałki surowych ziemniaków można namoczyć w wodzie przez ok. 15-30 minut a następnie osuszyć. Dzięki temu podczas obróbki termicznej powstanie mniej akrylamidu.

- Najwięcej akrylamidu powstaje podczas smażenia ziemniaków, mniej podczas pieczenia ziemniaków w kawałkach, a najlepiej w całości. Podczas gotowania ziemniaków związek ten nie powstaje.

- Więcej akrylamidu tworzy się, gdy czas obróbki termicznej jest dłuższy a temperatura wyższa. Dlatego lepiej jest smażyć frytki do koloru żółto-złotego a nie brązowego. Także grzanki powinny mieć barwę jasno brązową, ponieważ ciemno-brązowe zawierają więcej akrylamidu.

PODOBNE ARTYKUŁY

Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii

BŁONNIK POKARMOWY W PROFILAKTYCE I DIETOTERAPII Konferencja Naukowo-Szkoleniowa „Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii”, odbyła się w Warszawie dnia 19 ...
Czytaj Dalej

Standardy postępowania dietetycznego w kardiologii – stanowisko PTD 2016

STANDARDY POSTĘPOWANIA DIETETYCZNEGO W KARDIOLOGII - STANOWISKO PTD 2016 Choroby układu sercowo-naczyniowego (ang. Cardiovascular Disease, CVD),  stanowią główną przyczynę zgonów, ...
Czytaj Dalej

Standardy leczenia dietetycznego otyłości prostej u osób dorosłych – Stanowisko PTD 2015

STANDARDY LECZENIA DIETETYCZNEGO OTYŁOŚCI PROSTEJ U OSÓB DOROSŁYCH - STANOWISKO PTD 2015 Polskie Towarzystwo Dietetyki zapoczątkowało publikację standardów leczenia dietetycznego ...
Czytaj Dalej

Kodeks etyki zawodowej dietetyka

KODEKS ETYKI ZAWODOWEJ DIETETYKA „Kodeks etyki zawodowej dietetyka Rzeczypospolitej Polskiej” został uchwalony przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Towarzystwa Dietetyki 20 ...
Czytaj Dalej

DIETETYK – profesjonalny doradca

DIETETYK - PROFESJONALNY DORADCA Dietetyk jest wykwalifikowanym specjalistą ochrony zdrowia, który posiada szeroką wiedzę w zakresie żywienia człowieka zdrowego i chorego. Poprzez ...
Czytaj Dalej

Czy jedzenie śniadań może pomagać w nauce?

CZY JEDZENIE ŚNIADAŃ MOŻE POMAGAĆ W NAUCE? Śniadanie jako pierwszy, i za wielu dietetyków uważany jako najważniejszy posiłek w ciągu dnia, dostarcza energii ...
Czytaj Dalej

Witamina B12

WITAMINA B12 Witamina B12 znana jest również pod nazwą kobalamina. Zaliczana jest do witamin z grupy B, które są rozpuszczalne w wodzie ...
Czytaj Dalej

Dieta cud, czyli marzenie każdej kobiety

DIETA CUD, CZYLI MARZENIE KAŻDEJ KOBIETY Media co jakiś czas przedstawiają nowe metody na zrzucenie zbędnych kilogramów bez wysiłku. “Jesz ...
Czytaj Dalej

Czy można jeść po godzinie 18?

CZY MOŻNA JEŚĆ PO GODZINIE 18? Mówi się „śniadanie zjedz sam, obiadem podziel się z przyjacielem, a kolację oddaj wrogowi” oraz „śniadanie ...
Czytaj Dalej

Czy ziemniaki tuczą?

CZY ZIEMNIAKI TUCZĄ? Z punktu widzenia żywieniowca, ziemniaki nie są zaliczane do grupy warzyw. Wynika to z faktu, że bogate są ...
Czytaj Dalej

Nadmiar soli w diecie

NADMIAR SOLI W DIECIE Sól, a w zasadzie sód potrzebny jest człowiekowi m.in. do utrzymania odpowiedniego ciśnienia krwi. W dużym uproszczeniu: ...
Czytaj Dalej

Jak wygrać z monotonią w diecie?

JAK WYGRAĆ Z MONOTONIĄ W DIECIE? Każdy miewa czasem problem z pomysłem na obiad lub śniadanie. Codziennie powtarzające się kanapki z żółtym ...
Czytaj Dalej

Sałatka owocowa na deser

SAŁATKA OWOCOWA NA DESER

Doskonałą alternatywą dla deserów w postaci ciastek czy innych wypieków są sałatki owocowe. Dowolność łączenia różnego rodzaju owoców daje nieograniczone możliwości w kreowaniu wielu ciekawych smaków.

Oprócz świeżych owoców możemy też wykorzystać te z puszki, suszone, a nawet ugrillowane, które będą bardziej delikatne i aromatyczne. Korzystając z owoców z puszki, należy pamiętać o tym, że zazwyczaj zawierają one więcej cukru, dlatego ich dodatek do sałatki powinien być niewielki.

Do sałatki owocowej można dodać też niektóre warzywa. Świetnie komponują się ogórek, pomidor i awokado. Dobrym pomysłem jest połączenie arbuza z pomidorem. Aby sałatka była jeszcze bardziej aromatyczna, można skropić ją sokiem z cytryny albo użyć przypraw i ziół. Imbir i cynamon mogą nadać sałatce trochę ostrzejszy charakter, a liście świeżej mięty lub bazylii sprawią, że będzie ona bardziej orzeźwiająca. Owoce można połączyć dressingiem na bazie jogurtu z wanilią lub odrobiną miodu.

Gdy chcemy wzbogacić sałatkę w białko, dobrym pomysłem będą różne nasiona i orzechy, które warto wcześniej uprażyć. Ważne jest też to, jak podamy sałatkę. Miska to oczywisty wybór, ale w pucharku lub kieliszku owoce będą prezentowały się dużo wykwintniej. Można też wykorzystać wydrążoną skórkę owoców, na przykład przekrojonego na pół grejpfruta czy melona.

PODOBNE ARTYKUŁY

Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii

BŁONNIK POKARMOWY W PROFILAKTYCE I DIETOTERAPII Konferencja Naukowo-Szkoleniowa „Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii”, odbyła się w Warszawie dnia 19 ...
Czytaj Dalej

Standardy postępowania dietetycznego w kardiologii – stanowisko PTD 2016

STANDARDY POSTĘPOWANIA DIETETYCZNEGO W KARDIOLOGII - STANOWISKO PTD 2016 Choroby układu sercowo-naczyniowego (ang. Cardiovascular Disease, CVD),  stanowią główną przyczynę zgonów, ...
Czytaj Dalej

Standardy leczenia dietetycznego otyłości prostej u osób dorosłych – Stanowisko PTD 2015

STANDARDY LECZENIA DIETETYCZNEGO OTYŁOŚCI PROSTEJ U OSÓB DOROSŁYCH - STANOWISKO PTD 2015 Polskie Towarzystwo Dietetyki zapoczątkowało publikację standardów leczenia dietetycznego ...
Czytaj Dalej

Kodeks etyki zawodowej dietetyka

KODEKS ETYKI ZAWODOWEJ DIETETYKA „Kodeks etyki zawodowej dietetyka Rzeczypospolitej Polskiej” został uchwalony przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Towarzystwa Dietetyki 20 ...
Czytaj Dalej

DIETETYK – profesjonalny doradca

DIETETYK - PROFESJONALNY DORADCA Dietetyk jest wykwalifikowanym specjalistą ochrony zdrowia, który posiada szeroką wiedzę w zakresie żywienia człowieka zdrowego i chorego. Poprzez ...
Czytaj Dalej

Czy jedzenie śniadań może pomagać w nauce?

CZY JEDZENIE ŚNIADAŃ MOŻE POMAGAĆ W NAUCE? Śniadanie jako pierwszy, i za wielu dietetyków uważany jako najważniejszy posiłek w ciągu dnia, dostarcza energii ...
Czytaj Dalej

Witamina B12

WITAMINA B12 Witamina B12 znana jest również pod nazwą kobalamina. Zaliczana jest do witamin z grupy B, które są rozpuszczalne w wodzie ...
Czytaj Dalej

Dieta cud, czyli marzenie każdej kobiety

DIETA CUD, CZYLI MARZENIE KAŻDEJ KOBIETY Media co jakiś czas przedstawiają nowe metody na zrzucenie zbędnych kilogramów bez wysiłku. “Jesz ...
Czytaj Dalej

Czy można jeść po godzinie 18?

CZY MOŻNA JEŚĆ PO GODZINIE 18? Mówi się „śniadanie zjedz sam, obiadem podziel się z przyjacielem, a kolację oddaj wrogowi” oraz „śniadanie ...
Czytaj Dalej

Czy ziemniaki tuczą?

CZY ZIEMNIAKI TUCZĄ? Z punktu widzenia żywieniowca, ziemniaki nie są zaliczane do grupy warzyw. Wynika to z faktu, że bogate są ...
Czytaj Dalej

Nadmiar soli w diecie

NADMIAR SOLI W DIECIE Sól, a w zasadzie sód potrzebny jest człowiekowi m.in. do utrzymania odpowiedniego ciśnienia krwi. W dużym uproszczeniu: ...
Czytaj Dalej

Jak wygrać z monotonią w diecie?

JAK WYGRAĆ Z MONOTONIĄ W DIECIE? Każdy miewa czasem problem z pomysłem na obiad lub śniadanie. Codziennie powtarzające się kanapki z żółtym ...
Czytaj Dalej

Erytrytol jako zamiennik cukru

ERYTRYTOL JAKO ZAMIENNIK CUKRU

Szukając mniej kalorycznego zamiennika cukru, warto zwrócić uwagę na erytrytol. Jest on coraz częściej wykorzystywany jako substancja słodząca. Od kilku lat jest dopuszczony do stosowania w Unii Europejskiej jako dodatek do żywności pod symbolem E 968.

Eryrtytol to związek chemiczny zaliczany do grupy alkoholi cukrowych - polioli, które używane są w przemyśle spożywczym do słodzenia i zagęszczania produktów. Występuje on naturalnie w niektórych owocach i fermentowanych produktach. Słodycz erytrytolu w porównaniu do sacharozy to ok. 70% jej słodyczy. Wartość energetyczna 1 g cukru spożywczego to 4 kcal, a erytrytolu tylko 0,24 kcal.

Ponadto nie wpływa on podniesienie poziomu cukru ani insuliny we krwi, nie powoduje próchnicy i jest tylko częściowo absorbowany przez organizm. Jednak większe jego spożycie, powyżej 50 gramów na dzień, może powodować nudności. Erytrytotol jest bardziej kaloryczny i mniej słodki niż stewia, ale nie pozostawia nieprzyjemnego posmaku i uczucia goryczy, który czasem towarzyszy spożyciu stewii. Często w środkach słodzących te dwie substancje są ze sobą łączone. Stewia nadaje słodycz, a erytrytol wygląd i smak podobny do cukru.

PODOBNE ARTYKUŁY

Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii

BŁONNIK POKARMOWY W PROFILAKTYCE I DIETOTERAPII Konferencja Naukowo-Szkoleniowa „Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii”, odbyła się w Warszawie dnia 19 ...
Czytaj Dalej

Standardy postępowania dietetycznego w kardiologii – stanowisko PTD 2016

STANDARDY POSTĘPOWANIA DIETETYCZNEGO W KARDIOLOGII - STANOWISKO PTD 2016 Choroby układu sercowo-naczyniowego (ang. Cardiovascular Disease, CVD),  stanowią główną przyczynę zgonów, ...
Czytaj Dalej

Standardy leczenia dietetycznego otyłości prostej u osób dorosłych – Stanowisko PTD 2015

STANDARDY LECZENIA DIETETYCZNEGO OTYŁOŚCI PROSTEJ U OSÓB DOROSŁYCH - STANOWISKO PTD 2015 Polskie Towarzystwo Dietetyki zapoczątkowało publikację standardów leczenia dietetycznego ...
Czytaj Dalej

Kodeks etyki zawodowej dietetyka

KODEKS ETYKI ZAWODOWEJ DIETETYKA „Kodeks etyki zawodowej dietetyka Rzeczypospolitej Polskiej” został uchwalony przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Towarzystwa Dietetyki 20 ...
Czytaj Dalej

DIETETYK – profesjonalny doradca

DIETETYK - PROFESJONALNY DORADCA Dietetyk jest wykwalifikowanym specjalistą ochrony zdrowia, który posiada szeroką wiedzę w zakresie żywienia człowieka zdrowego i chorego. Poprzez ...
Czytaj Dalej

Czy jedzenie śniadań może pomagać w nauce?

CZY JEDZENIE ŚNIADAŃ MOŻE POMAGAĆ W NAUCE? Śniadanie jako pierwszy, i za wielu dietetyków uważany jako najważniejszy posiłek w ciągu dnia, dostarcza energii ...
Czytaj Dalej

Witamina B12

WITAMINA B12 Witamina B12 znana jest również pod nazwą kobalamina. Zaliczana jest do witamin z grupy B, które są rozpuszczalne w wodzie ...
Czytaj Dalej

Dieta cud, czyli marzenie każdej kobiety

DIETA CUD, CZYLI MARZENIE KAŻDEJ KOBIETY Media co jakiś czas przedstawiają nowe metody na zrzucenie zbędnych kilogramów bez wysiłku. “Jesz ...
Czytaj Dalej

Czy można jeść po godzinie 18?

CZY MOŻNA JEŚĆ PO GODZINIE 18? Mówi się „śniadanie zjedz sam, obiadem podziel się z przyjacielem, a kolację oddaj wrogowi” oraz „śniadanie ...
Czytaj Dalej

Czy ziemniaki tuczą?

CZY ZIEMNIAKI TUCZĄ? Z punktu widzenia żywieniowca, ziemniaki nie są zaliczane do grupy warzyw. Wynika to z faktu, że bogate są ...
Czytaj Dalej

Nadmiar soli w diecie

NADMIAR SOLI W DIECIE Sól, a w zasadzie sód potrzebny jest człowiekowi m.in. do utrzymania odpowiedniego ciśnienia krwi. W dużym uproszczeniu: ...
Czytaj Dalej

Jak wygrać z monotonią w diecie?

JAK WYGRAĆ Z MONOTONIĄ W DIECIE? Każdy miewa czasem problem z pomysłem na obiad lub śniadanie. Codziennie powtarzające się kanapki z żółtym ...
Czytaj Dalej

Otręby owsiane obniżają cholesterol?

OTRĘBY OWSIANE OBNIŻAJĄ CHOLESTEROL?

Dieta bogata w błonnik pokarmowy zmniejsza ryzyko nie tylko nadwagi i otyłości czy cukrzycy, ale również chorób układu sercowo-naczyniowego. Szczególnie rozpuszczalne frakcje błonnika wykazują korzystny wpływ na gospodarkę lipidową organizmu człowieka. Ich dobrym źródłem są otręby owsiane.

Źródło beta-glukanów

Badania de Groot i wsp. przeprowadzone w 1963 dały początek doświadczeniom klinicznym w zakresie prozdrowotnych właściwości owsa i jego przetworów. W wyniku przeprowadzonych analiz przez wielu naukowców, dowiedziono, że to beta-glukany, czyli rozpuszczalna frakcja błonnika pokarmowego, odpowiedzialna jest za hipolipemizujący efekt tych zbóż.

Beta-glukany wiążą wodę, tworząc w przewodzie pokarmowym żele o znacznej lepkości. I to właśnie głównie ta cecha odpowiada za ich pozytywny wpływ na gospodarkę węglowodanową oraz lipidową organizmu. Związany cholesterol wydalany jest z organizmu wraz z kałem. W badaniach podkreśla się również korzystną rolę beta-glukanów w produkcji krotko łańcuchowych kwasów tłuszczowych, które również mogą przyczyniać się do regulacji stężenia cholesterolu we krwi.

Beta-glukany obniżają cholesterol

W badaniach naukowych wykazano korelację między dawką spożywanych beta-glukanów a zmniejszeniem stężenia cholesterolu ogółem oraz frakcji LDL u osób z zaburzonym lipidogramem. Metaanaliza 28 randomizowanych badan klinicznych przeprowadzonych w latach 1966-2013 wykazała, że spożycie co najmniej 3 g beta-glukanów na dobę wpływa na obniżenie stężenia cholesterolu całkowitego o 0,3 mmol/l, natomiast frakcji LDL cholesterolu o 0,25 mmol/l, przy jednocześnie nieistotnym wpływie na wartości HDL cholesterolu.

Od 2011 roku Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności dopuścił oświadczenie zdrowotne dotyczące hipocholesterolemicznego efektu beta-glukanów na żywności będącej ich źródłem. Na etykiecie produktu konsument odnajdzie informację m.in. odnośnie zawartości beta-glukanów w zwyczajowo spożywanej porcji produktu, a także ilości, jaką należy spożyć każdego dnia, aby osiągnąć efekt terapeutyczny.


Wybrane piśmiennictwo:

  1. Chen J., Huang X.F.,2009, The effects of diets enriched in beta-glucans on blood lipoprotein concentrations. Journal of Clinical Lipidology, 3, 3, 54-158
  2. Whitehead A., Beck E.J., Tosh S., Wolever T.M., 2014, Cholesterol lowering effects of oat β-glucan: a meta-analysis of randomized controlled trials. American Journal Of Clinical Nutrition, 100, 6, 1413-1421

PODOBNE ARTYKUŁY

Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii

BŁONNIK POKARMOWY W PROFILAKTYCE I DIETOTERAPII Konferencja Naukowo-Szkoleniowa „Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii”, odbyła się w Warszawie dnia 19 ...
Czytaj Dalej

Standardy postępowania dietetycznego w kardiologii – stanowisko PTD 2016

STANDARDY POSTĘPOWANIA DIETETYCZNEGO W KARDIOLOGII - STANOWISKO PTD 2016 Choroby układu sercowo-naczyniowego (ang. Cardiovascular Disease, CVD),  stanowią główną przyczynę zgonów, ...
Czytaj Dalej

Standardy leczenia dietetycznego otyłości prostej u osób dorosłych – Stanowisko PTD 2015

STANDARDY LECZENIA DIETETYCZNEGO OTYŁOŚCI PROSTEJ U OSÓB DOROSŁYCH - STANOWISKO PTD 2015 Polskie Towarzystwo Dietetyki zapoczątkowało publikację standardów leczenia dietetycznego ...
Czytaj Dalej

Kodeks etyki zawodowej dietetyka

KODEKS ETYKI ZAWODOWEJ DIETETYKA „Kodeks etyki zawodowej dietetyka Rzeczypospolitej Polskiej” został uchwalony przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Towarzystwa Dietetyki 20 ...
Czytaj Dalej

DIETETYK – profesjonalny doradca

DIETETYK - PROFESJONALNY DORADCA Dietetyk jest wykwalifikowanym specjalistą ochrony zdrowia, który posiada szeroką wiedzę w zakresie żywienia człowieka zdrowego i chorego. Poprzez ...
Czytaj Dalej

Czy jedzenie śniadań może pomagać w nauce?

CZY JEDZENIE ŚNIADAŃ MOŻE POMAGAĆ W NAUCE? Śniadanie jako pierwszy, i za wielu dietetyków uważany jako najważniejszy posiłek w ciągu dnia, dostarcza energii ...
Czytaj Dalej

Witamina B12

WITAMINA B12 Witamina B12 znana jest również pod nazwą kobalamina. Zaliczana jest do witamin z grupy B, które są rozpuszczalne w wodzie ...
Czytaj Dalej

Dieta cud, czyli marzenie każdej kobiety

DIETA CUD, CZYLI MARZENIE KAŻDEJ KOBIETY Media co jakiś czas przedstawiają nowe metody na zrzucenie zbędnych kilogramów bez wysiłku. “Jesz ...
Czytaj Dalej

Czy można jeść po godzinie 18?

CZY MOŻNA JEŚĆ PO GODZINIE 18? Mówi się „śniadanie zjedz sam, obiadem podziel się z przyjacielem, a kolację oddaj wrogowi” oraz „śniadanie ...
Czytaj Dalej

Czy ziemniaki tuczą?

CZY ZIEMNIAKI TUCZĄ? Z punktu widzenia żywieniowca, ziemniaki nie są zaliczane do grupy warzyw. Wynika to z faktu, że bogate są ...
Czytaj Dalej

Nadmiar soli w diecie

NADMIAR SOLI W DIECIE Sól, a w zasadzie sód potrzebny jest człowiekowi m.in. do utrzymania odpowiedniego ciśnienia krwi. W dużym uproszczeniu: ...
Czytaj Dalej

Jak wygrać z monotonią w diecie?

JAK WYGRAĆ Z MONOTONIĄ W DIECIE? Każdy miewa czasem problem z pomysłem na obiad lub śniadanie. Codziennie powtarzające się kanapki z żółtym ...
Czytaj Dalej

Dlaczego warto jeść orzechy?

DLACZEGO WARTO JEŚĆ ORZECHY?

Właściwości prozdrowotne orzechów wykazano w wielu publikacjach naukowych. Ich korzystne działania podkreśla się przede wszystkim w kontekście dietoprofilaktyki i dietoterapii chorób układu krążenia.

Orzechy jako bogate źródło substancji bioaktywnych

Orzechy charakteryzują się wysoką wartością energetyczną, w granicach 500-700 kcal/100 g produktu. Zawierają także znaczną ilość tłuszczu (ponad 50%), jednak należy zaznaczyć, iż główne frakcje lipidowe złożone są z kwasów tłuszczowych jedno- i wielonienasyconych. Orzechy są również bogatym źródłem białka roślinnego. Zawierają znaczne ilości L-argininy – aminokwasu, który jest prekursorem tlenku azotu rozszerzającego ściany naczyń krwionośnych. W orzechach występują niewielkie ilości węglowodanów. Odnaleźć je można przede wszystkim w nerkowcach.

Orzechy stanowią dobre źródło składników mineralnych. Bogate w wapń są migdały i orzechy brazylijskie. Natomiast w żelazo nerkowce, orzeszki piniowe, arachidowe i laskowe. Najwięcej magnezu znajduje się w orzechach brazylijskich, nerkowcach, migdałach i piniowych. Dobrym źródłem potasu są pistacje, orzechy arachidowe i migdały. Z kolei w cynk zasobne są nerkowce, orzeszki piniowe, pekany i orzechy brazylijskie, które jednocześnie stanowią doskonałe źródło selenu.

Tabela 1. Zawartość składników mineralnych w wybranych orzechach [na 100g]. (na podstawie: Kunachowicz H., Nadolna I., Przygoda B., Iwanow K.: Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005).

Rodzaj orzechów Potas [mg] Wapń [mg] Magnez [mg] Żelazo [mg] Cynk [mg]
Migdały 778 239 269 3,0 3,19
Orzechy arachidowe 720 58 180 3,2 3,10
Orzech kokosowy 355 14 43 1,8 0,50
Orzechy laskowe 616 186 140 3,4 2,44
Orzechy pistacjowe 1 090 135 158 6,7 1,30
Orzechy włoskie 474 87 99 1,8 2,72

Orzechy są dobrym źródłem witamin, takich jak tiamina, pirydoksyna, witamina E oraz K. najwięcej witaminy B1 znajduje się w orzechach makadamia oraz pistacjach. Witamina B2 w znacznej ilości występuje w migdałach, a witamina B6 w pistacjach. Orzechy laskowe i migdały zasobne są w witaminę E. Natomiast orzeszki piniowe bogate są w witaminę K.

Tabela 2. Zawartość witamin w wybranych orzechach [na 100g]. (na podstawie: Kunachowicz H., Nadolna I., Przygoda B., Iwanow K.: Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005).

Rodzaj orzechów Witamina E [mg] Tiamina [mg] Ryboflawina [mg] Niacyna [mg] Pirydoksyna [mg]
Migdały 24,00 0,210 0,780 3,40 0,11
Orzechy arachidowe 9,10 0,660 0,130 14,20 0,30
Orzech kokosowy 0,73 0,070 0,020 0,50 0,05
Orzechy laskowe 38,71 0,300 0,080 1,00 0,55
Orzechy pistacjowe 5,20 0,820 0,170 1,10 0,00
Orzechy włoskie 2,60 0,390 0,120 1,19 0,73

Orzechy obniżają ryzyko chorób układu krążenia

Wyniki wielu badań wykazują ujemną zalezność między ryzykiem chorób układu krążenia a spożyciem orzechów. Kelly i Sabate wykazali, że spożywanie 4 porcji orzechów/tydzień obniża nawet o 37% ryzyko choroby niedokrwiennej serca, w porównaniu do osób sięgających po orzechy okazjonalnie.

Sabate i wsp. wykazali również pozytywny wpływ orzechów na lipidogram. 67 g orzechów dziennie istotnie obniżąło stężenie cholesterolu całkowitego, farkacji LDL, a także triglicerydów.

Ponadto metaanaliza prospektywnych badań kohortowych wykazała, że spożycie każdego dnia 30 g orzechów powoduje zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego o 30%. Taką ilość orzechów (niesolonych) dziennie rekomendują również kardiolodzy z Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego oraz Europejskiego Towarzystwa Miażdżycowego, a także eksperci z Polskiego Towarzystwa Dietetyki, jako stały element diety kardipprotekcyjnej.


Wybrane piśmiennictwo:

  1. Gajewska D et al. Standardy postępowania dietetycznego w kardiologii u osób dorosłych. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Dietetyki 2016. Dietetyka 2016 vol.9, Wyd. Spec.
  2. Grupa Robocza Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) i Europejskiego Towarzystwa Miażdżycowego (EAS) do spraw leczenia zaburzeń lipidowych: Wytyczne ESC/EAS dotyczące leczenia zaburzeń lipidowych w 2016 roku. Kardiologia Polska 2016; 74, 11: 1234–1318; DOI: 10.5603/KP.2016.0157
  3. Kelly JH, Sabate J. Nuts and coronary heart disease: An epidemiological perspective. British Journal Of Nutrition 2006, 96 Suppl 2(S2):S61-7
  4. Luo C, Zhang Y, Ding Y et al. Nut consumption and risk of type 2 diabetes, cardiovascular disease, and all-cause mortality: a systematic review and meta-analysis. Am J Clin Nutr, 2014; 100: 256–269
  5. Sabate K et al. Nut Consumption and Blood Lipid Levels A Pooled Analysis of 25 Intervention Trials. Archives of internal medicine 2010, 170(9):821-7

 

PODOBNE ARTYKUŁY

Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii

BŁONNIK POKARMOWY W PROFILAKTYCE I DIETOTERAPII Konferencja Naukowo-Szkoleniowa „Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii”, odbyła się w Warszawie dnia 19 ...
Czytaj Dalej

Standardy postępowania dietetycznego w kardiologii – stanowisko PTD 2016

STANDARDY POSTĘPOWANIA DIETETYCZNEGO W KARDIOLOGII - STANOWISKO PTD 2016 Choroby układu sercowo-naczyniowego (ang. Cardiovascular Disease, CVD),  stanowią główną przyczynę zgonów, ...
Czytaj Dalej

Standardy leczenia dietetycznego otyłości prostej u osób dorosłych – Stanowisko PTD 2015

STANDARDY LECZENIA DIETETYCZNEGO OTYŁOŚCI PROSTEJ U OSÓB DOROSŁYCH - STANOWISKO PTD 2015 Polskie Towarzystwo Dietetyki zapoczątkowało publikację standardów leczenia dietetycznego ...
Czytaj Dalej

Kodeks etyki zawodowej dietetyka

KODEKS ETYKI ZAWODOWEJ DIETETYKA „Kodeks etyki zawodowej dietetyka Rzeczypospolitej Polskiej” został uchwalony przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Towarzystwa Dietetyki 20 ...
Czytaj Dalej

DIETETYK – profesjonalny doradca

DIETETYK - PROFESJONALNY DORADCA Dietetyk jest wykwalifikowanym specjalistą ochrony zdrowia, który posiada szeroką wiedzę w zakresie żywienia człowieka zdrowego i chorego. Poprzez ...
Czytaj Dalej

Czy jedzenie śniadań może pomagać w nauce?

CZY JEDZENIE ŚNIADAŃ MOŻE POMAGAĆ W NAUCE? Śniadanie jako pierwszy, i za wielu dietetyków uważany jako najważniejszy posiłek w ciągu dnia, dostarcza energii ...
Czytaj Dalej

Witamina B12

WITAMINA B12 Witamina B12 znana jest również pod nazwą kobalamina. Zaliczana jest do witamin z grupy B, które są rozpuszczalne w wodzie ...
Czytaj Dalej

Dieta cud, czyli marzenie każdej kobiety

DIETA CUD, CZYLI MARZENIE KAŻDEJ KOBIETY Media co jakiś czas przedstawiają nowe metody na zrzucenie zbędnych kilogramów bez wysiłku. “Jesz ...
Czytaj Dalej

Czy można jeść po godzinie 18?

CZY MOŻNA JEŚĆ PO GODZINIE 18? Mówi się „śniadanie zjedz sam, obiadem podziel się z przyjacielem, a kolację oddaj wrogowi” oraz „śniadanie ...
Czytaj Dalej

Czy ziemniaki tuczą?

CZY ZIEMNIAKI TUCZĄ? Z punktu widzenia żywieniowca, ziemniaki nie są zaliczane do grupy warzyw. Wynika to z faktu, że bogate są ...
Czytaj Dalej

Nadmiar soli w diecie

NADMIAR SOLI W DIECIE Sól, a w zasadzie sód potrzebny jest człowiekowi m.in. do utrzymania odpowiedniego ciśnienia krwi. W dużym uproszczeniu: ...
Czytaj Dalej

Jak wygrać z monotonią w diecie?

JAK WYGRAĆ Z MONOTONIĄ W DIECIE? Każdy miewa czasem problem z pomysłem na obiad lub śniadanie. Codziennie powtarzające się kanapki z żółtym ...
Czytaj Dalej

Zaparcia u seniorów

ZAPARCIA U SENIORÓW

Elementem każdego wywiadu żywieniowego jest pytanie o częstotliwość wypróżnień pacjenta trafiającego do gabinetu dietetyka. Problem ten jest szczególnie istotny wśród pacjentów w wieku podeszłym. I chociaż zaparcia nie stanowią fizjologicznego następstwa procesu starzenia się, to zmniejszona aktywność fizyczna, przyjmowane leki, różne choroby i dysfunkcje przewodu pokarmowego (szczególnie jelita grubego) przyczyniają się do większej częstotliwości występowania zaparć u seniorów. Zaparcia wpływają niekorzystnie na jakość życia, dlatego nie należy ich lekceważyć, szczególnie w przypadku osób w wieku podeszłym.

Epidemiologia zaparć

Szacuje się, że problem incydentów zaparć w ciągu całego życia dotyczy około 30% ludności. Zaparcia częściej występują u osób starszych i wśród kobiet (współczynnik kobiety/mężczyźni: 2-3:1). W populacji osób po 65 r.ż. na zaparcia cierpi nawet 26% kobiet i 16% mężczyzn, a po 85 r.ż. problem ten występuje u 34% kobiet i 26% osób płci przeciwnej. Niektóre badania pokazują, że 1/3 populacji seniorów cierpi na zaparcia co najmniej raz w miesiącu. Większe odsetki zaparć obserwuje się u seniorów przebywających w domach opieki.

Warto podkreślić, że w przypadku osób starszych, zaparcia często towarzyszą innym zaburzeniom, m.in. mogą być związane ze schorzeniami dróg moczowych. Są także poważnym problemem w przebiegu chorób neurodegeneracyjnych – choroby Alzheimera i Parkinsona.

Przyczyny zaparć

Zaparcia można podzielić na pierwotne i wtórne. W przypadku zaparć pierwotnych mamy zazwyczaj do czynienia z prawidłowym lub wolnym pasażem jelit oraz z zaburzoną defekacją. Natomiast zaparcia wtórne mogą być jatrogenne (np. stosowanie leków z grupy diuretyków czy antycholinergicznych) lub związane z występowaniem innych chorób (np. niedoczynność tarczycy, choroba uchyłkowa jelita, depresja). U osób w wieku podeszłym częściej obserwuje się zaparcia wtórne.

Ważnym czynnikiem wpływającym na częstotliwość wypróżnień osób starszych jest sposób żywienia. Seniorzy zazwyczaj piją niewystarczającą ilość płynów, co skutkuje niedostatecznym nawodnieniem organizmu, a dodatkowo ich dieta jest niedoborowa w błonnik pokarmowy. Zachowania te wpływają negatywnie na funkcjonowanie układu pokarmowego i sprzyjają zaparciom.

Diagnoza zaparć

Zaparcia diagnozowane są w oparciu o tzw. IV Kryteria Rzymskie. Diagnozę zaparć poprzedza szczegółowy wywiad i badania lekarskie. Lekarz pod uwagę bierze nie tylko dolegliwości zgłaszane przez pacjenta, ale również jego choroby współistniejące, przyjmowane leki, sposób żywienia, różnego rodzaju badania fizykalne oraz badania morfologiczne i biochemiczne krwi. Ważnym aspektem diagnostyki jest również określenie zwyczajowej częstotliwości wypróżnień pacjenta.

Leczenie zachowawcze zaparć

Pierwszym krokiem w leczeniu zachowawczym zaparć są zmiany w stylu życia, w tym obejmujące przede wszystkim dietę i aktywność fizyczną. Stopniowo zwiększyć należy spożycie błonnika pokarmowego do 30 g /dobę (podaż zawsze należy dostosować do stanu zdrowia pacjenta, szybkie zwiększenie udziału błonnika w diecie może dać skutki uboczne w postaci wzdęć i gazów) oraz udział płynów w diecie. Zaleca się większą podaż warzyw i owoców, a także pełnoziarnistych produktów zbożowych (pieczywo, grube kasze, pełnoziarniste makarony, płatki i otręby), mielonych orzechów, suszonych śliwek.

W przypadku seniorów, warto rozważyć także wprowadzenie do diety soków przecierowych oraz zup w postaci kremu. Prócz dodatkowej porcji błonnika, wniosą do diety również większą ilość wody. Postępowanie to jest szczególnie ważne w przypadku pacjentów mających trudność z przeżuwaniem pokarmów, z brakami w uzębieniu czy dużym ryzykiem zachłyśnięcia.

Jeśli włączenie do diety większej ilości produktów będących źródłem błonnika nie jest możliwe, zaleca się stosowanie suplementów diety zawierających błonnik (np. babka płesznik, babka jajowata, siemię lniane). Należy jednak pamiętać, o zalecaniu dużej ilości płynów podczas takiego postępowania, aby nie pogłębić obecnego problemu.

U osób w wieku podeszłym można również rozważyć probiotykoterapię, ponieważ wraz z wiekiem pogarsza się skład mikroflory jelit. U seniorów obserwuje się zmniejszenie liczby m.in. bifidobakterii. Niektóre badania pokazały, że probiotyki mogą polepszać pasaż jelitowy i wpływać na polepszenie konsystencji stolca, jednak potrzeba jeszcze więcej obserwacji, aby jednoznacznie wykazać ich działanie.

Warto również podkreślać ważną rolę aktywności fizycznej, która pozytywnie wpływa na perystaltykę jelit.

W przypadku nieskutecznej interwencji dietetycznej, lekarz wprowadzi inne metody, np. leczenie farmakologiczne, trening behawioralny. Część pacjentów może kwalifikować się do leczenia chirurgicznego zaparć.


Wybrane piśmiennictwo:

  1. Drossman, D.A., Chang, L.C., Chey, W.D. et al.Rome IV functional gastrointestinal disorders: disorders of gut-brain interaction. The Rome Foundation; 2016
  2. De Giorgio, R., Ruggeri, E., Stanghellini, V., Eusebi, L. H., Bazzoli, F., & Chiarioni, G. (2015). Chronic constipation in the elderly: a primer for the gastroenterologist. BMC Gastroenterology15, 130. http://doi.org/10.1186/s12876-015-0366-3

 

 

PODOBNE ARTYKUŁY

Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii

BŁONNIK POKARMOWY W PROFILAKTYCE I DIETOTERAPII Konferencja Naukowo-Szkoleniowa „Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii”, odbyła się w Warszawie dnia 19 ...
Czytaj Dalej

Standardy postępowania dietetycznego w kardiologii – stanowisko PTD 2016

STANDARDY POSTĘPOWANIA DIETETYCZNEGO W KARDIOLOGII - STANOWISKO PTD 2016 Choroby układu sercowo-naczyniowego (ang. Cardiovascular Disease, CVD),  stanowią główną przyczynę zgonów, ...
Czytaj Dalej

Standardy leczenia dietetycznego otyłości prostej u osób dorosłych – Stanowisko PTD 2015

STANDARDY LECZENIA DIETETYCZNEGO OTYŁOŚCI PROSTEJ U OSÓB DOROSŁYCH - STANOWISKO PTD 2015 Polskie Towarzystwo Dietetyki zapoczątkowało publikację standardów leczenia dietetycznego ...
Czytaj Dalej

Kodeks etyki zawodowej dietetyka

KODEKS ETYKI ZAWODOWEJ DIETETYKA „Kodeks etyki zawodowej dietetyka Rzeczypospolitej Polskiej” został uchwalony przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Towarzystwa Dietetyki 20 ...
Czytaj Dalej

DIETETYK – profesjonalny doradca

DIETETYK - PROFESJONALNY DORADCA Dietetyk jest wykwalifikowanym specjalistą ochrony zdrowia, który posiada szeroką wiedzę w zakresie żywienia człowieka zdrowego i chorego. Poprzez ...
Czytaj Dalej

Czy jedzenie śniadań może pomagać w nauce?

CZY JEDZENIE ŚNIADAŃ MOŻE POMAGAĆ W NAUCE? Śniadanie jako pierwszy, i za wielu dietetyków uważany jako najważniejszy posiłek w ciągu dnia, dostarcza energii ...
Czytaj Dalej

Witamina B12

WITAMINA B12 Witamina B12 znana jest również pod nazwą kobalamina. Zaliczana jest do witamin z grupy B, które są rozpuszczalne w wodzie ...
Czytaj Dalej

Dieta cud, czyli marzenie każdej kobiety

DIETA CUD, CZYLI MARZENIE KAŻDEJ KOBIETY Media co jakiś czas przedstawiają nowe metody na zrzucenie zbędnych kilogramów bez wysiłku. “Jesz ...
Czytaj Dalej

Czy można jeść po godzinie 18?

CZY MOŻNA JEŚĆ PO GODZINIE 18? Mówi się „śniadanie zjedz sam, obiadem podziel się z przyjacielem, a kolację oddaj wrogowi” oraz „śniadanie ...
Czytaj Dalej

Czy ziemniaki tuczą?

CZY ZIEMNIAKI TUCZĄ? Z punktu widzenia żywieniowca, ziemniaki nie są zaliczane do grupy warzyw. Wynika to z faktu, że bogate są ...
Czytaj Dalej

Nadmiar soli w diecie

NADMIAR SOLI W DIECIE Sól, a w zasadzie sód potrzebny jest człowiekowi m.in. do utrzymania odpowiedniego ciśnienia krwi. W dużym uproszczeniu: ...
Czytaj Dalej

Jak wygrać z monotonią w diecie?

JAK WYGRAĆ Z MONOTONIĄ W DIECIE? Każdy miewa czasem problem z pomysłem na obiad lub śniadanie. Codziennie powtarzające się kanapki z żółtym ...
Czytaj Dalej

Mam ochotę na coś „małego”, czyli miejsce przekąsek w diecie okiem ekspertów

MAM OCHOTĘ NA COŚ "MAŁEGO", CZYLI MIEJSCE PRZEKASEK W DIECIE OKIEM EKSPERTÓW

Prawidłowo zbilansowana dieta to jeden z warunków do zachowania zdrowia i przeciwdziałania chorobom cywilizacyjnym, w dużej mierze dietozależnym. W codziennej praktyce zawodowej dietetyk przygląda się wielu różnym zachowaniom i nawykom żywieniowym swoich pacjentów. Często jednym z głównych obserwowanych problemów żywieniowych osób zgłaszających się po poradę, jest jakość i ilość przekąsek spożywanych w ciągu dnia.

Pojadanie między posiłkami to zwyczaj, który nie jest błędem żywieniowym. Wszystko zależy od tego, jaki produkt spożywany jest na przekąskę, jak często i w jakiej ilości. Warto jeszcze dodać: i jak szybko jest zjadany. Edukacja w zakresie prawidłowego żywienia, a tym samym dokonywania racjonalnych wyborów produktów spożywczych, wliczając przekąski, należy do podstawowych zadań dietetyka.

Listę przekąsek rekomendowanych w prawidłowo zaplanowanej diecie, w formie stanowiska, przygotował Zespół Ekspertów na spotkaniu towarzystw i instytutów naukowych w dniu 22 września 2015 roku, zorganizowanym przez Komitet Nauki o Żywieniu Człowieka PAN oraz Polskie Towarzystwo Nauk Żywieniowych.

Do produktów, które mogą być polecane jako zdrowe przekąski zaliczono:

  • świeże warzywa nieprzetworzone i w formie sałatek,
  • świeże owoce i produkty na ich bazie (np. musy, sałatki),
  • mleczne produkty fermentowane, zarówno naturalne jak i smakowe: jogurty, maślanki, serki homogenizowane.

Warzywa i owoce stanowią w diecie źródło witamin i składników mineralnych, a także błonnika. Natomiast produkty mleczne produkty fermentowane są polecane z uwagi na wysoka gęstość żywieniową, źródło białka i wapnia.

Z uwagi na wysoka wartość energetyczną promuje się w ograniczonej ilości:

  • produkty zbożowe na bazie pełnego ziarna (np. platki, ciasteczka pełnoziarniste z ziarnami),
  • orzechy,
  • suszone owoce.

 

Produkty zbożowe z pełnego przemiału są wartościowe pod względem zawartości błonnika pokarmowego. Stanowią również źródło węglowodanów złożonych. Orzechy bogate są nie tylko w składniki mineralne, ale również nienasycone kwasy tłuszczowe. Suszone owoce natomiast wzbogacają dietę w składniki mineralne i błonnik.

Podkreślono również, że należy zmniejszać spożycie przekąsek o wysokiej kaloryczności i małej wartości żywieniowe, do których zaliczono:

  • słodycze,
  • słone przekąski,
  • ciasta i ciastka.

Źródło:

http://ptnz.sggw.pl/2015/2015_Przekaski_stanowisko_ekspertow.pdf

PODOBNE ARTYKUŁY

Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii

BŁONNIK POKARMOWY W PROFILAKTYCE I DIETOTERAPII Konferencja Naukowo-Szkoleniowa „Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii”, odbyła się w Warszawie dnia 19 ...
Czytaj Dalej

Standardy postępowania dietetycznego w kardiologii – stanowisko PTD 2016

STANDARDY POSTĘPOWANIA DIETETYCZNEGO W KARDIOLOGII - STANOWISKO PTD 2016 Choroby układu sercowo-naczyniowego (ang. Cardiovascular Disease, CVD),  stanowią główną przyczynę zgonów, ...
Czytaj Dalej

Standardy leczenia dietetycznego otyłości prostej u osób dorosłych – Stanowisko PTD 2015

STANDARDY LECZENIA DIETETYCZNEGO OTYŁOŚCI PROSTEJ U OSÓB DOROSŁYCH - STANOWISKO PTD 2015 Polskie Towarzystwo Dietetyki zapoczątkowało publikację standardów leczenia dietetycznego ...
Czytaj Dalej

Kodeks etyki zawodowej dietetyka

KODEKS ETYKI ZAWODOWEJ DIETETYKA „Kodeks etyki zawodowej dietetyka Rzeczypospolitej Polskiej” został uchwalony przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Towarzystwa Dietetyki 20 ...
Czytaj Dalej

DIETETYK – profesjonalny doradca

DIETETYK - PROFESJONALNY DORADCA Dietetyk jest wykwalifikowanym specjalistą ochrony zdrowia, który posiada szeroką wiedzę w zakresie żywienia człowieka zdrowego i chorego. Poprzez ...
Czytaj Dalej

Czy jedzenie śniadań może pomagać w nauce?

CZY JEDZENIE ŚNIADAŃ MOŻE POMAGAĆ W NAUCE? Śniadanie jako pierwszy, i za wielu dietetyków uważany jako najważniejszy posiłek w ciągu dnia, dostarcza energii ...
Czytaj Dalej

Witamina B12

WITAMINA B12 Witamina B12 znana jest również pod nazwą kobalamina. Zaliczana jest do witamin z grupy B, które są rozpuszczalne w wodzie ...
Czytaj Dalej

Dieta cud, czyli marzenie każdej kobiety

DIETA CUD, CZYLI MARZENIE KAŻDEJ KOBIETY Media co jakiś czas przedstawiają nowe metody na zrzucenie zbędnych kilogramów bez wysiłku. “Jesz ...
Czytaj Dalej

Czy można jeść po godzinie 18?

CZY MOŻNA JEŚĆ PO GODZINIE 18? Mówi się „śniadanie zjedz sam, obiadem podziel się z przyjacielem, a kolację oddaj wrogowi” oraz „śniadanie ...
Czytaj Dalej

Czy ziemniaki tuczą?

CZY ZIEMNIAKI TUCZĄ? Z punktu widzenia żywieniowca, ziemniaki nie są zaliczane do grupy warzyw. Wynika to z faktu, że bogate są ...
Czytaj Dalej

Nadmiar soli w diecie

NADMIAR SOLI W DIECIE Sól, a w zasadzie sód potrzebny jest człowiekowi m.in. do utrzymania odpowiedniego ciśnienia krwi. W dużym uproszczeniu: ...
Czytaj Dalej

Jak wygrać z monotonią w diecie?

JAK WYGRAĆ Z MONOTONIĄ W DIECIE? Każdy miewa czasem problem z pomysłem na obiad lub śniadanie. Codziennie powtarzające się kanapki z żółtym ...
Czytaj Dalej

ILE KALORII MI POTRZEBA?

ILE KALORII MI POTRZEBA?

Energia niezbędna jest nie tylko do codziennej aktywności związanej z czynnością zawodową, obowiązkami domowymi czy uprawianiem sportu, ale także do przebiegu wszystkich procesów biochemicznych, które cały czas zachodzą w organizmie człowieka. Dostarczenie optymalnej ilości energii każdego dnia, wraz z niezbędnymi składnikami odżywczymi, zapewnia utrzymanie dobrego stanu zdrowia.

Jakie jest dobowe zapotrzebowanie na energię?

Każdego dnia wraz z pożywieniem należy dostarczyć taka ilość energii, która zrównoważy wydatek energetyczny osoby zdrowej o prawidłowym stanie odżywienia i pozwoli na utrzymanie:

  • dobrego stanu zdrowia,
  • optymalnej masy ciała i jego składu,
  • wykonywania codziennych aktywności
  • uprawiania aktywności fizycznej
  • potrzeb szczególnych związanych ze wzrostem i rozwojem dzieci i młodzieży, a także okresem ciąży i laktacji.

Na całodobowe zapotrzebowanie organizmu składają się potrzeby związane z podstawową przemianą materii (PPM, z ang. basal metabolic rate, BMR), metabolizowaniem pożywienia, codzienną aktywnością fizyczną, a także ze wzrostem organizmu oraz okresem szczególnym – ciążą i laktacją.

Co oznacza podstawowa przemiana materii?

PPM stanowi energię potrzebną do utrzymania wszystkich podstawowych procesów zachodzących w organizmie, czyli m.in. przemian komórkowych, transportu substancji, produkcji, wydzielania i metabolizmu hormonów czy enzymów, utrzymania temperatury ciała, funkcjonowania różnych narządów. Pomiaru PPM dokonuje się w stanie spoczynku.

Wartość PPM uwarunkowana jest wiekiem, płcią, masą i składem ciała oraz stylem życia. Zazwyczaj stanowi 45-75% dobowego całkowitego wydatku energetycznego.

Inne wydatki energetyczne

Codzienna aktywność fizyczna, do której zaliczymy pracę zawodową, obowiązki domowe czy sport uprawiany rekreacyjnie, stanowi w przybliżeniu 30% energii wydatkowanej w ciągu dnia.

Około 10% energii niezbędne jest do termogenezy poposiłkowej, gdyż trawienie, wchłanianie i transport substancji odżywczych wymaga energii.

Do około 20 roku życia część energii wykorzystywana jest na wzrost organizmu. U niemowląt wydatki energetyczne związane z wzrostem wynoszą nawet 35% zapotrzebowania energetycznego, u dzieci rocznych i dwuletnich, odpowiednio 5% i 3%. Do okresu dojrzewania koszt energetyczny wzrostu organizmu wynosi ok. 1%, a następnie spada do 0 w okolicy 20 lat.

Ciąża i laktacja to szczególne okresy w życiu kobiety. Dodatkowa energia niezbędna jest do prawidłowego przebiegu ciąży i laktacji. Dlatego też zaleca się zwiększenie wartości energetycznej diety w II trymestrze o 360 kcal, w II trymestrze o 475 kcal, natomiast w okresie laktacji (0-6 miesiąc) o 505 kcal.

Jak określić dobowe zapotrzebowanie energetyczne?

Metod na określenie całkowitej przemiany materii (CPM) jest wiele. Jednak w praktyce zazwyczaj wykorzystuje się normy żywienia lub wyliczenia na podstawie wykonanych pomiarów składu ciała lub dostępnych wzorów.

W pierwszej kolejności szacuje się PPM, a następnie uwzględnia aktywność fizyczną danej osoby.

W przypadku braku możliwości określenia PPM metodą kalorymetrii pośredniej, można posłużyć się równaniami Harrisa-Benedicta lub Mifflina-St.Jeora (wskazane do wyliczeń u osób z nadmierną masą ciała).

Wzory Harrisa-Benedicta:

PPM (kobiety) = 655,1 + (9,563 x masa ciała [kg]) + (1,85 x wzrost [cm]) – (4,676 x [wiek])

PPM (mężczyźni) = 66,5 + (13,75 x masa ciała [kg]) + (5,003 x wzrost [cm]) – (6,775 x [wiek])

 

Wzory Mifflina-St.Jeora:

PPM (kobiety) = (10 x aktualna masa ciała [kg]) + (6,25 x wzrost [cm]) –(5 x wiek) –161
PPM (mężczyźni) = (10 x aktualna masa ciała [kg]) + (6,25 x wzrost [cm]) –(5 x wiek) + 5

W kolejnym kroku należy oszacować wydatek energetyczny danej osoby związany z codzienną aktywnością domową, zawodową oraz fizyczną. Na podstawie dostępnych w literaturze fachowej tabel można oszacować dobowy koszt energii dla wszystkich czynności. Suma PPM i wydatków energetycznych organizmu składa się na całkowitą przemianę materii.

Do określenia CPM można również wykorzystać przygotowane przez ekspertów współczynniki aktywności fizycznej PAL ( z ang. physical activity level), które są ilorazem całkowitego wydatku energetycznego i podstawowej przemiany materii. Niską aktywność fizyczną określa PAL na poziomie 1,40-1,69; umiarkowaną w zakresie 1,7-1,99, natomiast wysoką w granicach 2,00-2,40. U dorosłych mężczyzn i kobiet (wyjątek stanowi okres ciąży i laktacji) CPM stanowi iloczyn PPM oraz PAL.


Wybrane piśmiennictwo:

  1. Jarosz (red.): 2012: Normy żywienia dla populacji polskiej - nowelizacja, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa
  2. World Health Organization. Human Energy Requirements Report of a Joint FAO/WHO/UNU Expert Consultation, Rome, Italy, 17–24 October 2001. Food and Agriculture Organization of the United Nations: Rome, 2004.
  3. Zespół ds. leczenia otyłości u osób dorosłych Polskiego Towarzystwa Dietetyki: Gajewska D, Myszkowska-Ryciak J, Lange E, Gudej S, Pałkowska-Goździk E, Bronkowska M, Piekło B, Łuszczki E, Kret M, Białek-Dratwa A, Pachocka L, Sobczak-Czynsz A. Standardy leczenia dietetycznego otyłości prostej u osób dorosłych. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Dietetyki 2015.Dietetyka 2015 vol.8, Wyd. Spec.

PODOBNE ARTYKUŁY

Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii

BŁONNIK POKARMOWY W PROFILAKTYCE I DIETOTERAPII Konferencja Naukowo-Szkoleniowa „Błonnik pokarmowy w profilaktyce i dietoterapii”, odbyła się w Warszawie dnia 19 ...
Czytaj Dalej

Standardy postępowania dietetycznego w kardiologii – stanowisko PTD 2016

STANDARDY POSTĘPOWANIA DIETETYCZNEGO W KARDIOLOGII - STANOWISKO PTD 2016 Choroby układu sercowo-naczyniowego (ang. Cardiovascular Disease, CVD),  stanowią główną przyczynę zgonów, ...
Czytaj Dalej

Standardy leczenia dietetycznego otyłości prostej u osób dorosłych – Stanowisko PTD 2015

STANDARDY LECZENIA DIETETYCZNEGO OTYŁOŚCI PROSTEJ U OSÓB DOROSŁYCH - STANOWISKO PTD 2015 Polskie Towarzystwo Dietetyki zapoczątkowało publikację standardów leczenia dietetycznego ...
Czytaj Dalej

Kodeks etyki zawodowej dietetyka

KODEKS ETYKI ZAWODOWEJ DIETETYKA „Kodeks etyki zawodowej dietetyka Rzeczypospolitej Polskiej” został uchwalony przez Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Towarzystwa Dietetyki 20 ...
Czytaj Dalej

DIETETYK – profesjonalny doradca

DIETETYK - PROFESJONALNY DORADCA Dietetyk jest wykwalifikowanym specjalistą ochrony zdrowia, który posiada szeroką wiedzę w zakresie żywienia człowieka zdrowego i chorego. Poprzez ...
Czytaj Dalej

Czy jedzenie śniadań może pomagać w nauce?

CZY JEDZENIE ŚNIADAŃ MOŻE POMAGAĆ W NAUCE? Śniadanie jako pierwszy, i za wielu dietetyków uważany jako najważniejszy posiłek w ciągu dnia, dostarcza energii ...
Czytaj Dalej

Witamina B12

WITAMINA B12 Witamina B12 znana jest również pod nazwą kobalamina. Zaliczana jest do witamin z grupy B, które są rozpuszczalne w wodzie ...
Czytaj Dalej

Dieta cud, czyli marzenie każdej kobiety

DIETA CUD, CZYLI MARZENIE KAŻDEJ KOBIETY Media co jakiś czas przedstawiają nowe metody na zrzucenie zbędnych kilogramów bez wysiłku. “Jesz ...
Czytaj Dalej

Czy można jeść po godzinie 18?

CZY MOŻNA JEŚĆ PO GODZINIE 18? Mówi się „śniadanie zjedz sam, obiadem podziel się z przyjacielem, a kolację oddaj wrogowi” oraz „śniadanie ...
Czytaj Dalej

Czy ziemniaki tuczą?

CZY ZIEMNIAKI TUCZĄ? Z punktu widzenia żywieniowca, ziemniaki nie są zaliczane do grupy warzyw. Wynika to z faktu, że bogate są ...
Czytaj Dalej

Nadmiar soli w diecie

NADMIAR SOLI W DIECIE Sól, a w zasadzie sód potrzebny jest człowiekowi m.in. do utrzymania odpowiedniego ciśnienia krwi. W dużym uproszczeniu: ...
Czytaj Dalej

Jak wygrać z monotonią w diecie?

JAK WYGRAĆ Z MONOTONIĄ W DIECIE? Każdy miewa czasem problem z pomysłem na obiad lub śniadanie. Codziennie powtarzające się kanapki z żółtym ...
Czytaj Dalej